Zbadajpłuca.pl

O raku płuc

Badania przesiewowe

Dla personelu

Klinika chirurgii klatki piersiowej

Stowarzyszenia walki z rakiem płuca

O programie

Aktualności

Jak zapisać sie na badanie?

nasi koordynatorzy
Skorzystaj z niepowtarzalnej okazji - bezpłatnie zadbaj o swoje zdrowie.

HISTORIA BADAŃ PRZESIEWOWYCH

W latach 20 poprzedniego wieku rak płuca był jednym z najrzadszych nowotworów złośliwych. Dopiero rozpowszechnienie palenia tytoniu w okresie międzywojennym ze szczytem w latach 50-90 spowodowało, że rak płuca stał się najczęstszym nowotworem zarówno w Polsce jak i na świecie. Nowotwór rozwija się podstępnie, nie powodując na początku swego rozwoju żadnych charakterystycznych objawów. Najczęściej towarzyszy mu kaszel, który jest stałym towarzyszem życia każdego palacza. W momencie w którym pojawiają się niepokojące objawy taki jak plucie krwią, znaczna utrata masy najczęściej nowotwór jest już bardzo zaawansowany i jego wyleczenie jest praktycznie niemożliwe, a od momentu rozpoznania do śmierci pacjenta dochodziło w ciągu jednego roku. Stało się to zainteresowaniem wielu medyków na całym świecie, którzy za swój cel wyznaczyli walkę z problemem późnego wykrycia raka płuca. W latach 50-70 naukowcy z m.in. z Japonii, Anglii, Stanów Zjednoczonych badali pacjentów palących papierosy za pomocą promieni Roentgena. Badanie to pozwoliło co prawda na zwiększone wykrycie nowotworu, jednak nie spowodowało obniżenia śmiertelności z powodu tego nowotworu. W latach 70 do standardowego badania rentgenowskiego (RTG) klatki piersiowej dołączono badanie cytologiczne plwociny pod kątem obecności komórek nowotworowych. Wyniki jednak były podobne jak przy samodzielnym badaniu RTG - nie spowodowało obniżenia liczby zgonów powodu raka płuca. Zniechęciło to naukowców do dalszego poszukiwania optymalnej metody walki z tym nowotworem. Jednak w latach '90 poprzedniego stulecia na nowo wzrosło zainteresowanie badaniami przesiewowymi we wczesnej diagnostyce raka płuca. Związane to było z pojawieniem się nowoczesnej tomografii komputerowej z użyciem niskiej dawki promieniowania. Rozpoczęły się badania w Japonii oraz w USA porównujące zastosowanie tomografii komputerowej o niskiej dawce promieniowania z RTG klatki piersiowej i cytologią plwociny [1,2] u osób palących powyżej 40 roku życia. Badania te dowiodły, że TK o niskiej dawce promieniowania wykrywa więcej raków płuc niż RTG klatki piersiowej (27/1000 vs 9.1 - 7.6/1000). Dodatkowo w porównaniu z RTG klatki piersiowej niezwapniałe węzły chłonne spotyka się 3 x częściej (23% vs 7%), I stopień zaawansowania nowotworu 6 x częściej (2.3% vs 0.4%) a wykrywane zmiany są znacznie mniejsze [3,4,5].

W odpowiedzi na obiecujące wyniki badań randomizowanych powstał międzynarodowy program badań przesiewowych raka płuca oparty na zastosowaniu TK o niskiej dawce promieniowania The International Early Lung Cancer Action Program ( I-ELCAP). Obejmuje on swoim zasięgiem wybrane stany w USA oraz inne kraje tj. Włochy, Hiszpania. W latach 1993-2005 przebadano ponad 30 tys. osób z grupy wysokiego ryzyka. U 484 osób rozpoznano raka płuca. U 85% (412) chorych rozpoznano raka w I? zaawansowania klinicznego o ogólne 10-letnie przeżycie w tej grupie osób wyniosło 88%. Dodatkowo u 302 osób , u których w ciągu pierwszego miesiąca od rozpoznania wykonano radykalny zabieg operacyjny ogólne 10-letnie przeżycie wyniosło 92% [6].

  1. Patz EF, NEJM 2000; 343(22): 1627
  2. Aberle DR, J Thorac Imaging. 2001; 16(1): 65
  3. Henschke CI, Cancer Suppl. 2000; 89(11): 2474
  4. Henschke CI, Lancet 1999;354(22): 1627
  5. Henschke CI, Radiol Clin North Am 2000; 38(3): 479
  6. Henschke et al. NEJM 2006, 355, 1763-71

Dodatkowe informacje i pytania

Wiecej informacji można uzyskać od Zespołu Biura Koordynującego: zbadajpluca@amg.gda.pl